ROMATOİD ARTRİT VE BAKIM

ROMATOİD ARTRİT VE BAKIM

Romatoid Artrit (RA), halk arasında İltihaplı Romatizma olarak bilinen, Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi dokularına saldırması sonucu ortaya çıkan kronik Otoimmün bir hastalıktır. Bu hastalıkta bağışıklık sistemi, eklemleri çevreleyen ve Eklem hareketini kolaylaştıran Sinovyum dokusunu hedef alır. Süreç ilerledikçe eklemlerde İltihap, ağrı, deformite ve fonksiyon kaybı gelişebilir.

Romatoid Artrit tüm eklemleri etkileyebilmekle birlikte, sıklıkla vücudun her iki tarafında simetrik olarak el, el bileği, diz ve ayak bileği eklemlerini tutar. Hastalık yalnızca eklemlerle sınırlı kalmayıp, zamanla kalp, akciğer, göz ve damar sistemi gibi farklı organ ve dokuları da etkileyebilir.

Epidemiyoloji ve Hastalığın Önemi

Romatoid Artritin genel popülasyonun yaklaşık %1’ini etkilediği düşünülmektedir. Otoimmün hastalıkların tamamı ise dünya genelinde bireylerin yaklaşık %8,5’inde görülmektedir. RA, ilerleyici seyri nedeniyle sakatlık, yaşam kalitesinde belirgin azalma ve mortalite artışına yol açabilmektedir. Özellikle yaşlı bireylerde hastalığın etkileri daha ağır seyredebilmekte ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılığa neden olabilmektedir.

Günümüzde RA’yı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Ancak erken tanı ve uygun tedavi ile hastaların yaklaşık %90’ında eklem hasarının ilerlemesi yavaşlatılabilmekte ya da önlenebilmektedir.

Romatoid Artritin Nedenleri

Romatoid Artritin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte; Genetik yatkınlık, çevresel faktörler, Hormonal değişiklikler ve Bağışıklık sistemi bozukluklarının hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. Yapılan klinik çalışmalar, bazı Mikrobiyal Enfeksiyonların hastalığın tetiklenmesinde etkili olabileceğini göstermektedir.

Romatoid Artritin Belirtileri

Romatoid Artritin klinik belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilmekle birlikte, en sık görülen bulgular şunlardır:

• Birden fazla eklemde hassasiyet, şişlik ve ağrı

• Özellikle sabah saatlerinde veya uzun süre hareketsizlik sonrası eklem sertliği

• El ve ayak parmakları ile el bileği eklemlerinin tutulumu

• Dirsek, omuz, kalça ve diz gibi büyük eklemlerde tutukluk

• Hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı

• Eklemlerde sıcaklık artışı ve zaman zaman kızarıklık

• Yorgunluk

• Hafif ateş

• İştahsızlık ve kilo kaybı

Bu belirtiler yaşlı bireylerde düşme riski, öz bakım yetersizliği ve bağımlılık düzeyinin artmasına neden olabilmektedir.

Romatoid Artritte Tedavi Yaklaşımları

Romatoid Artrit tedavisinde amaç; ağrıyı azaltmak, inflamasyonu kontrol altına almak, Eklem fonksiyonlarını korumak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi genellikle multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.

İlaç tedavisi: Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD’lar), biyolojik ajanlar ve kortikosteroidler

Fizik tedavi ve rehabilitasyon: Eklem hareket açıklığını korumaya yönelik egzersizler

Yaşam tarzı düzenlemeleri: Dengeli beslenme, kilo kontrolü ve uygun fiziksel aktivite

Cerrahi tedavi: İleri evre ve deformite gelişen hastalarda

Huzurevinde Romatoid Artritli Bireyin Bakımı

Huzurevlerinde romatoid artritli bireylerin bakımında bireyselleştirilmiş ve bütüncül bir yaklaşım benimsenmelidir. Bakım sürecinde şu unsurlar önemlidir:

• Ağrı düzeyinin düzenli değerlendirilmesi
•  
• Günlük yaşam aktivitelerinde destek sağlanması
•  
• Sabah saatlerinde eklem sertliği göz önünde bulundurularak bakım planının düzenlenmesi
•  
• Düşme riskine karşı çevresel düzenlemelerin yapılması
•  
• Egzersiz ve fizik tedavi programlarına destek olunması
•  
• Psikososyal destek ve motivasyonun artırılması

Sonuç

Romatoid artrit, erken tanı ve uygun bakım yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabilen ancak tedavi edilmediğinde ciddi fonksiyon kayıplarına yol açabilen kronik bir hastalıktır. Huzurevlerinde yaşayan romatoid artritli bireyler için etkin bakım planları, yaşam kalitesinin korunması ve bağımsızlığın sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.